Angalanermi attaveqaatinut aningaasalersuinikkut ineriartortitsineq

Borgmester Malik Berthelsen-imit
2. november 2018

Angalanermi attaveqaatinut pisortat aningaasaliinissaat annertuumik pisariaqartinneqarneranut Qeqqata Kommunia Naalakkersuisunut, Inatsisartunut kommunillu allanut isumaqataalluinnarpoq. Tamanna pillugu 2013-imi atoqqaarfissiorneqartumut Sisimiuni talittarfiliortitsinermigut Qeqqata Kommunia aamma siuttuusimavoq. 2019-imut missingersuutit akuersissutigineqarnermigut Qeqqata Kommunia angalanermi attaveqaatinik pitsanngorsaanissamut alloriaateqaqqippoq, matumanimi Kangerlussuarmit Aasivissuarnut asfaltigaanngitsumik aqqusinniortoqarnissaa akuersissutigineqaqqammerpoq.

Aasivissuit aamma Arctic Circle Road

Aasivissuit tassaavoq Kangerlussuup avannaa-tungaani aasisarfiusimasoq, UNESCO-llu Qeqqata Kommuniani nunarsuarmioqatigiinnut kingornussassanngortitaani nutaami qitiulluni.  Tamaani Sisimiuniit Sarfannguaniillu ukiorpassuarni tuttunniartarpugut. Kangerlussuarmit Aasivissuarnut asfaltigaanngitsumik aqqusinniornikkut, Kangerlussuarmi takoarnarialerisut ineriartortitsinissaannut periarfississavagut. Maannamut takornarissat 14.000-t Kangerlussuarmiit kangimut Sermersuarmukartarput. Takornarissat 2020-miit avannamukarlutik aamma Aasivissuarnukartalertussaapput, neriunartumillu ukiualunnguit qaangiuppata aamma kimmut Sisimiunukartalissallutik.

Kangerlussuup Sisimullu akornanni aqqusineq imaluunniit uanga taasartakkatut Arctic Circle Road - Nunatsinni takornarialerinermut tamarmiusumut allanngueqataassaaq. Takornarissat Kangerlussuarmi ullutsinni 100 mio. koruuninik atuisarput, aqqusinermili misigisassat periarfissallu nutaarluinnaat  takornarissanik nutaarluinnarnik amerlanerusunillu ussagarneqalersussaapput.   Takornarissat tamakku aamma Kangerlussuup Sisimiullu akornanni misigisaqarluareersimallutik takornariaqarfinnut allanut ingerlaqqissinnaassapput, pingartumik Ilulissanut aamma Qeqertarsuup Tunuanut.

Takornarissat aningaasaateqarluartut nutaat aamma amerlanersusut.

Nutaanik pitsaanerusunillu mittarfeqalerluni, umiarsualiveqarfinni atugassarititaasut pitsaanerulersillugit, nutaarluinnarnillu aqqusineqalersillugu Kalaallit Nunaanni, nunallu immikkoortortaanni tamani ataatsimoorluta angalanermut attaveqaatinut aningaasaliigaluarutta, takornarissat nutaat Kalaallit Nunaanni takusassanik periarfissanillu nutaanik takusaqarsinnaalissagaluarput. Ataatsimoorluta periarfissanik pitsanngorsaanikkut takornarissat takorannersunik nutaanik, pissanganartunillu amerlasuunik misigisaqassapput.

Uanga timersortarninni , ataasiaannarnanga Arctic Circle Race-mut peqataanikuuvunga, Berlin Marathon-imut peqataanikuuvunga, Dolomitterne-mi sikkilernikuuvunga, La Santas-imilu timersornermi periarfissat assigiinngitsorpassuit misilinnikuullugit. Taakkunani peqataaninni timersortartorpassuit naapitakka, pisunut taakkununnga annertoorujussuarmik aningaasaliissuteqartarput. Umiarsuarnut takornariartaatinut ilaallutik takornariartartunit annertunerusumik. Arctic Circle Road-eqarnikkut arpattartut, sisorartartut, cykilertartut, motorcrossertartut, qamuteralattartut, allatullu takornariartartut amerlanerusut nunatta immikkoortortaanukartalernissaannut periarfissaqalissaaq. Taamatullu nunat immikkoortuinut allanut ingerlaqqittalissapput, Nunatsinnilu aningaasanik atuillutik.

Nunarput tamakkerlugu angalanermi attaveqaatit nutaat

Taamaattumik Kalaallit Nunaanni angalanermi attaveqaatit pitsanngorsarneqarnissaannut isumaqataalluinnarpunga. Kommunilli ilaanni suliniutit nutaat pissusissaannartut kommuninut allanut ajorseriaataasussaanerinut isumaqataanngilluinnarpunga. Takornarissammi nunap immikkoortuinit nunap immikkoortuinut allanut nuutsinneqarnerisigut inuiaqatigiittut pisuunnguutiginavianngilarput. Illuatungaatigulli nunarput tamakkerlugu angalanermi attaveqaatinik tamattaalluta ikioqatigiinnikkut pitsanngorsaagutta, inuiaqatigiittut pisuunnguutigissavarput. Taamaaliornikkut timmisartoqarfinnut tamarmiusunut takornarissat amerlanerusut tikittalissapput.

Kangerlussuup Mittarfiatigoortartut amerlassusiat eqqarsaatigalugu, nunap immikkoortuisa ilaanni mittarfinnik nutaanik imaluunniit alliliiniarneq piffissap qaninnerusup iluani kingunerlutsitsisussaasoq Qeqqata Kommuniani takusinnaavarput. Kisiani siunissaq ungasinnerusoq eqqarsatigalugu isumaqarpugut, takornarialerinermik ineriartortitsineq Islandi assigalugu takornarissanik amerlanerujussuarnik pilersitsisussaasoq. Taamaattumik nunatta sinnerani qanorluunniit pisoqaraluarpat, nunap immikkoortortaani matumani nunat tamalaat akornanni mittarfiujuaannarnissaanik naatsorsuutigisatta, taamallu ingerlalluartigisumik naalisinneqarnissaanik oqaluttoqarnera paasisinnaanngilarput. Kangerlussuup mittarfiata 2810 meteriuinnarnissaa, Arctic Circle Road-ip qanoq aningaasalersorneqarnissaa, siunissamilu qaninnerusumi Kangerlussuarmi talittarfiliornissaq pillugu Namminersorlutik Oqartussanut isumaqatigiissuteqarnissarput qilanaarivarput. Komunitsinni angalanermi attaveqaatinut Namminersorlutik Oqartussat aamma akisussaaffeqarput.